Lying on the Couch – Στο ντιβάνι

[lia]

ένα βιβλίο του Irvin Yalom

Γενικά με τα best sellers, έχω ένα πρόβλημα: είμαι επιφυλακτική, θέλω να τα διαβάσω αλλά με συγκρατεί η σκέψη να μην υποκύψω σ’αυτό που μου πασάρουν ότι ΠΡΕΠΕΙ να διαβάσω, και τελικά τα διαβάζω τελευταία και καταϊδρωμένη. Και, κάποια από αυτά, προκύπτουν εξαιρετικά κι αγαπημένα βιβλία.

Αυτό ακριβώς μου συνέβει με το Ντιβάνι. Ο Γιάλομ αυτό, ο Γιάλομ εκείνο, ο Γιάλομ ο Γιάλομ, στο τέλος πείστηκα να το δοκιμάσω. Κι ενθουσιάστηκα.

Ο Έρνεστ είναι ψυχοθεραπευτής που προσπαθεί, στο ντιβάνι του, να χαράξει το δικό του δρόμο θεραπείας, διστάζοντας ανάμεσα στην εξαιρετικά ελευθεριάζουσα (ως και αντιδεοντολογική) προσέγγιση ενός ξεπεσμένου πλέον γκουρού της ψυχοθεραπείας που όμως τον εμπνέει, και την κλινική και αποστειρωμένη μέθοδο που πρεσβεύει ο Μάρσαλ, ο επιτηρητής του και υπερφιλόδοξος νέος Πρόεδρος της τοπικής ένωσης ψυχοθεραπευτών. Ο Έρνεστ αποφασίζει κρυφά να εφαρμόσει την απαγορευμένη μέθοδο σε μια νέα ασθενή, χωρίς να ξέρει ότι αυτή προσπαθεί να τον παρασύρει και να τον παγιδεύσει για σεξουαλική παρενόχληση για να τον εκδικηθεί επειδή τον θεωρεί υπεύθυνο που ο σύζυγός της – και χρόνιος ασθενής του Ερνεστ, την παράτησε για μια νεώτερη γυναίκα. Δάσκαλε που δίδασκες, ο Μάρσαλ αποφασίζει κι αυτός κρυφά να κάνει πέρα μερικούς κανόνες δεντολογίας που δεν βολεύουν την τσέπη του, και καταλήγει χωρίς μαλλί και κουρεμένος σε μια απίστευτη αστυνομική ιστορία απάτης! Όπως σε μια αρχαία κωμωδία, οι θεοί έχουν πάθη, η ύβρις τιμωρείται με τον πιο σκληρό τρόπο, και η κάθαρση έρχεται απροσδόκητα.

Το βιβλίο σε βάζει στον κόσμο των ψυχοθεραπευτών, όσο «αρχάριος» κι αν είσαι σε σχέση με το θέμα, είναι γραμμένο με μεγάλο απόθεμα χιούμορ και αυτοσαρκασμού (ο Γιάλομ είναι ο ίδιος ψυχοθεραπευτής, αλλά δεν αγιοποιεί καθόλυο το συνάφι του και ξέρει πού να χτυπήσει), μυθιστορηματικά έχει συναρπαστική και απρόβλεπτη τροπή, και γενικά είναι καλογραμμένο, πρωτότυπο και έξυπνο.

Στους αντίποδες, έχει κανείς την αίσθηση ότι ο Γιάλομ έκοψε τις παραγράφους και τα κεφάλαια σαν να είχε στο μυαλό του την κινηματογραφική απόδοση του βιβλίου του. Αυτό είναι μερικές φορές κουραστικό, αλλά τουλάχιστον, αν το βιβλίο βγει στις οθόνες (και νομίζω αν έβγαινε θα ήταν το νέο «Ανάλυσέ το»), η ταινία θα είναι πιστή στο πνεύμα και στο κείμενο!

ΥΓ. Ο πρωτότυπος τίτλος υποδεικνύει όλη τη μαστοριά του Yalom, καθώς θα μπορούσαμε να τον μεταφράσουμε είτε ως "ξαπλωμένος στο ντιβάνι", είτε "λέγοντας ψέμματα στο ντιβάνι", που ταιριάζουν και τα δύο απόλυτα στην πλοκή. Ο ελληνικός τίτλος δεν χαρακτηρίζεται από το αντίστοιχο χιούμορ...